فیس‌بوک با رشد خارق العاده که داشت توانست به قولی یک شبه راه صد ساله را طی کند. در حال حاضر و بر اساس جدیدترین آمار منتشره، پنج سال پس از پایه‌گذاری این شبکه در یکی از اتاق‌های خوابگاه دانشگاه هاروارد، سایت مذکور هم اکنون 200 میلیون کاربر دارد. نکته جالب آن که بر اساس اعلام گردانندگان این سایت آمریکایی، سایت مذکور هم اکنون به 40 زبان قابل دسترس بوده و 70 درصد از کاربران آن در خارج از آمریکا هستند.

هم اکنون بر اساس گزارشات سایت الکسا بعد از گوگل، یاهو و یوتیوب، فیس‌بوک رتبه چهارم را در جهان به خود اختصاص داده است. البته این رتبه محبوبیت جهانی این سایت است که در کشورهای مختلف با توجه به سایت‌های داخلی متفاوت است. در ایران هم اما فیس‌بوک هم اکنون رتبه چهارم را در بین سایر‌سایت‌ها به خود اختصاص داده است. بطوری که این سایت هم‌اکنون بعد از گوگل، یاهو و بلاگفا توانسته است در سکوی چهارم و قبل از یوتیوب قرار گیرد.

 

فیس‌بوک چیست؟

در این وب سایت کاربران می توانند مانند یک کامپیوتر شخصی، برنامه‌هایی روی آن نصب و یا حذف کنند، اشتراک فایل، قراردادن فایل های تصویری، ویدئویی، صوتی، انجام تبلیغات و ... از جمله دیگر قابلیت های ارایه شده در این سایت هستند.

شما در فیس‌بوک دارای یک صفحه شخصی هستید. می‌توانید گروه تاسیس کنید و یا در گروه‌های دیگر عضو شوید. می‌توانید برای خودتان آلبوم عکس بسازید آن هم بدون هیچ محدودیتی. می‌توانید دوستانتان را انتخاب کنید و به لیست دوستانتان اضافه کنید. می‌توانید برای یک هنرمند یا یک وب‌سایت و یا وبلاگ خودتان و شاید هم برای کالایی که تولید می‌کنید صفحه مجزا طراحی کنید تا دیگران و یا بهتر است بگوییم طرفداران(خریداران) هم در آن صفحات ثبت شوند و پیشنهاد و انتقاد خود را در ‌آن بنویسید. اما وجه تمایز فیس‌بوک نسبت به سایر شبکه‌های اجتماعی ساختار پلتفرمی آن‌است.

فیس‌بوک مملو از نرم‌افزارها، ابزارهای جانبی خاص و بازی‌های آنلاینی است که کاربر می‌تواند با توجه به نیاز خود از آن‌ها استفاده کند. شاید همین امکانات باعث شده تا این سایت اجتماعی این‌ روزها طرفداران بی‌شماری را به خود اختصاص دهد.

مهمترین شاخصه فیس‌بوک اما دوست‌یابی آنست. از آنجا که این شبکه مجازی هم‌اکنون بالغ بر 200 میلیون عضو دارد در نتیجه مبلغانش آن ‌را وسیله ای برای پیدا کردن دوستان و یا هم‌کلاسی‌های قدیمی خود عنوان‌ می‌کنند. شما می‌توانید با افزودن دوستان و افراد دیگر در لیست دوستانتان از مطالب آن‌ها و یا حتی نظراتی که برای آن‌ها گذاشته می‌شود آگاه شوید. همچنین می‌توانید مشکلات و یا حتی موضوعات مد نظرتان را به رای بگذارید.

 

خوبی‌ها، بدی‌ها

تا اینجای داستان بیشتر محاسن فیس‌‌بوک مورد اشاره قرار گرفت. اما شبکه‌ای با این گسترش قطعا معایبی نیز خواهد داشت. درست است که در حال حاضر از اوباما و بیل گیتس گرفته تا افراد عادی در دورترین نقاط جهان در این شبکه عضو هستند اما اگر سری به خبرهای حوزه فناوری اطلاعات زده باشید حتما متوجه دست‌گل‌های فیس‌بوکی هم شده اید.

محیط فیس بوک در واقع مجلسی از دوستان و آشنایان یک کاربر محسوب می شود که بی تردید، سواستفاده و بازی با حیثت یک فرد با آسیب های به مراتب بیشتری رخ خواهد داد. قرار گرفتن تصاویر کاربران (البته به صورت اختیاری) در سایت فیس بوک یکی از مهمترین معضلاتی است که این روزها برخی از کاربران فیس‌بوک با آن دست به گریبانند. از طرف دیگر شما با عضویت در گروه‌های محلی به راحتی محتویات پرفایل خود را در اختیار سایر اعضای آن شبکه قرار داده اید.

یکی از ابتدایی ترین مشکلات این شبکه اجتماعی حضور و فعالیت مستمر هکرها و ناشران ویروس‌ها در آن است. هکر‌هایی که سعی می‌کنند با نوشتن برنامه‌های مخفی اطلاعات محرمانه و پسوردهای کاربران را به سرقت ببرند.

اما جدا از مشکلاتی‌ اینچنین فیس بوک مملو از دردسرهای اجتماعی است.

تا به حال فکر کرده اید که شبکه‌ای به این گستردگی چه سودی برای صاحبان آن دارد؟‌ شاید اولین و اصلی ترین پاسخ شما به این سوال به ارایه تبلیغات اینترنتی در بستر این سایت باز گردد اما تمام داستان این نیست. به خبر زیر توجه کنید.

« دولت بریتانیا قصد دارد از شبکه‌های اجتماعی مانند فیس‌بوک بخواهد که جزئیات تماس‌های برقرار شده میان کاربرانشان را ثبت و نگهداری کنند. این بخشی از برنامه‌ای است که به موجب آن جزئیات همه گفت و گوهای تلفنی، ایمیل‌ها و وب‌سایت‌های بازدید شده در یک بانک مرکزی داده‌ها ذخیره خواهند شد.

وزارت کشور بریتانیا اطمینان می‌دهد که این طرح برای مقابله با باندهای تبهکاری و تروریست‌هایی است که ممکن است از این وب‌سایت‌ها استفاده کنند، و این‌که محتوای گفت و گوهای اینترنتی ثبت نخواهند شد.

در واقع شرکت‌های تلفنی هم‌اکنون نیز موظفند جزئیات همه گفت و گوها مانند زمان، مکان و هویت مکالمه‌کنندگان را به مدت ۱۲ ماه برای استفاده احتمالی در پیگیری‌های جنایی و دادگاه‌ها ذخیره کنند. یک بخش‌نامه جدید اتحادیه اروپا خواستار آن است که ترافیک اینترنتی نیز به طور مشابهی ذخیره شود. این بخش‌نامه از ششم آوریل ۲۰۰۹ در بریتانیا به اجرا در‌ آمده است».

بله درست فهمید. شاید یکی از مهمترین موارد استفاده از فیس‌بوک دولت‌ها باشند. دولت‌هایی که برای ارایه برنامه‌ها و نفوذ خود در دیگر کشور‌ها سعی به رفتار شناسی کاربران شبکه‌های اجتماعی می‌پردازند. این بخش تا جایی پیش رفته است که اخیرا هیلاری کلینتون، وزیر خارجه ایالات متحده در گفت و گویی که اعلام کرده است که صفحات فیس‌بوک متقاضیان ویزا به آمریکا به شکل ویژه مورد بررسی قرار می‌گیرد!.

اما این تمام مشکلات نیست. محیط فیس بوک در واقع مجلسی از دوستان و آشنایان یک کاربر محسوب می شود که بی تردید، سواستفاده و بازی با حیثت یک فرد با آسیب های به مراتب بیشتری رخ خواهد داد.

قرار گرفتن تصاویر کاربران (البته به صورت اختیاری) در سایت فیس بوک یکی از مهمترین معضلاتی است که این روزها برخی از کاربران فیس‌بوک با آن دست به گریبانند. از طرف دیگر شما با عضویت در گروه‌های محلی به راحتی محتویات پرفایل خود را در اختیار سایر اعضای آن شبکه قرار داده اید.

شاید همین عوامل و یا معایب فیس بوک بوده که باعث شده این روزها شاهد خبرهای جذابی در دنیای اینترنت باشیم. خبرهایی همچون به اخراج فردی در انگلیس به دلیل گلایه از محیط کارش در صفحه شخصی خود در فیس‌بوک و یا حتی جایگزینی بررسی صفحه فیس‌بوک افراد به جای مصاحبه‌های کارگزینی.

خدا رو چه دیدید. شاید با فراگیر شدن فیس‌بوک در کشور خودمان زمانی تحقیق از خواستگارها هم به فیس بوک کشیده شده و یکی از شروط خانواده عروس اضافه شدن آن‌ها به لیست دوستان داماد باشد!.

 

امنیت در فیس‌بوک

یکی از نقاط ضعف فیس‌بوک این است که امکان طبقه‌بندی دوستان بر اساس میزان نزدیکی آن‌ها وجود ندارد. کاربران فیس‌بوک در رابطه با شما تنها به پنج گروه طبقه‌بندی می‌‌شوند: دوستان، دوستان دوستان، اعضای هم‌شبکه، غریبه‌ها، و کاربرانی که احیاناً بلوکه کرده‌اید. در این حال، گزینه‌هایی که فیس‌بوک برای دسترسی به بخش‌های گوناگون پروفایل شما از پیش انتخاب کرده ‌(default)، زیادی خوش‌بینانه هستند و آن را آسیب‌پذیر می‌کنند. بنابراین باید آن‌ها را تغییر دهید. برای نمونه، گزینه default برای دسترسی به اغلب بخش‌های پروفایل شما «همه دوستان و اعضای ‌شبکه» است.

این امکان هست که برای هر بخش پروفایل به طور جداگانه تصمیم بگیرید؛ مثلاً عکس‌ها را تنها دوستان ببینند و اطلاعات محل کار یا تحصیل را دوستان دوستان یا اعضای شبکه‌هایتان نیز بتوانند ببینند. با استفاده از گزینه customize می‌توان از دسترسی آن «دوستان» یا شبکه‌هایی که شما تعیین می‌کنید به برخی از بخش‌های پروفایل جلوگیری کرد. در ضمن به این نکته نیز توجه داشته باشید که نیازی نیست تمام اطلاعات شخصی و خصوصی خود را روی دایره فیس‌بوک منتشر کنید.

این نکته را هم توجه داشته باشید که در پاسخ به نامه‌هایی که در فیس بوک دریافت می‌کنید دقت داشته باشید. چرا که با پاسخ به هر نامه به راحتی به ارسال کننده آن نامه اجازه داده اید تا بخشی از پروفایل شما برای او قابل دسترس باشد.

یکی از بخش‌های جذاب فیس بوک همانطور که پیش تر نیز به آن اشاره شد بازی‌های آنلاین است. بازی‌هایی که برای پیشرفت در آن نیازمند به اضافه کردن دوستان خود و دعوت آن‌ها به این بازی‌ها هستید. اگر طرفدار این نوع از بازی‌ها هستید به شما پیشنهاد می‌شود که با یک آی دی جدید وارد فیس‌بوک شوید و بی‌خودو بی‌جهت افرادی را که نمی‌شناسید به لیست دوستان خود اضافه نکنید.

اما به هر حال جدا از تمام این موارد امنیتی که بخشی از آن‌ها قابل حل و بخشی‌ دیگر نیز قابل جلوگیری است مشکل اصلی به اعتیاد به فیس‌بوک باز می‌گردد. مشکلی که اگر کلمه فیس‌بوک را در گوگل سرچ کرده باشید متوجه انبوهی از انتقادات کاربران ایرانی پیرامون اعتیاد و وابستگی‌شان به این سایت روبرو می‌شوید. هر پدیده‌ای چدیدی به خصوص در بخش فناوری‌های نوین نقاط مثبت و منفی‌ای دارد. پس سعی کنید زیاد خود را وابسته به سایت‌هایی از این دست نکنید و بیشتر از جنبه‌های مثبت آن بهره ببرید.